Wat doet u als een melder is afgedekt?

U loopt een ruimte binnen en ziet het: een rookmelder die half onder een stapel papier zit, of een handbrandmelder waar een kast voor staat. Of nog erger: iemand heeft een melder afgeplakt met tape omdat hij steeds afging tijdens het koken.

Het lijkt een kleine ingreep, maar de gevolgen zijn groter dan u denkt.

Een afgedekte melder is geen melder meer. En dat merkt u pas als het te laat is.

Waarom wordt een melder afgedekt?

De redenen zijn bijna altijd praktisch, niet kwaadwillend. Schoonmaakpersoneel dat een melder per ongeluk verft, een medewerker die een handmelder aan het zicht onttrekt met een kast, of iemand die een rookmelder tijdelijk afplakt omdat hij gevoelig is voor stoom. Het gebeurt in kantoren, zorginstellingen, magazijnen en winkels.

Wat ons opvalt: het is zelden sabotage, meestal onwetendheid. Maar onwetendheid maakt een installatie niet minder onbruikbaar.

Wat gebeurt er als een melder is afgedekt?

Een brandmeldinstallatie werkt met detectie. Een rookmelder meet de lucht, een handbrandmelder wacht op een druk op de knop.

• Geen detectie bij brand – Rook kan niet bij de sensor komen, of een handmelder is niet meer bereikbaar. In het slechtste geval merkt de centrale niets tot het vuur al groot is.
• Storingsmelding – Moderne centrales (bijvoorbeeld van Alphatronics of UNii) controleren continu of melders goed functioneren. Een afgedekte melder geeft vaak een storing: de installatie weet dat er iets mis is, maar weet niet wát. Dat leidt tot onnodige onderhoudsritten en vertraging.

Zodra u een melder afdekt, blokkeert u die functie. Dat kan op twee manieren uitpakken:

Daarnaast kan een afgedekte melder valse alarmen veroorzaken. Denk aan een melder die half is afgeplakt: hij reageert niet op rook, maar wel op temperatuur of trillingen. De centrale ziet een alarm, maar er is geen brand. Dat kost tijd, geld en vertrouwen.

Wat zegt de regelgeving?

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan brandveiligheid in gebouwen. Die eisen zijn afhankelijk van de gebruiksfunctie, bezetting en oppervlakte.

Een brandmeldinstallatie moet altijd in goede staat verkeren. Dat betekent: alle melders moeten vrij toegankelijk en functioneel zijn. De NEN 2535 (ontwerp en installatie) en NEN 2575 (ontruimingsalarm) geven richtlijnen voor plaatsing en onderhoud.

Maar het belangrijkste staat in het logboek: u moet kunnen aantonen dat de installatie periodiek is gecontroleerd en dat u storingen zoals een klemmende deur correct heeft opgevolgd.

Een afgedekte melder is een storing. Als die niet wordt gemeld en verholpen, kan dat bij een controle of brand leiden tot discussie met verzekeraar of bevoegd gezag. Begrijp in dat kader ook goed wat een overbrugging bij brandmelding inhoudt.

Wat moet u doen als u een afgedekte melder ziet?

Eerst: niet zelf gaan peuteren. Een melder is onderdeel van een systeem.

Verwijderen van tape of verf kan de melder beschadigen of de storing verergeren. Meld het bij de persoon die verantwoordelijk is voor de brandveiligheid in uw gebouw – dat kan de facilitair manager, de beheerder of de installateur zijn. Die kan beoordelen of de melder nog goed werkt of vervangen moet worden. Als u zelf beheerder bent: noteer de locatie, controleer of de melder een storingssignaal geeft op de centrale, en lees wat u bij een storing doet of plan een inspectie.

Bij twijfel kunt u ons bellen. Wij testen de melder, reinigen hem indien nodig en zetten hem weer in bedrijf. Soms is een simpele schoonmaakbeurt voldoende, soms moet de melder worden vervangen.

Hoe voorkomt u dat melders worden afgedekt?

Voorkomen is een kwestie van bewustwording en onderhoud. Een paar praktische punten:

• Informeer schoonmaak- en onderhoudspersoneel – Zij werken het dichtst bij melders. Een korte instructie over wat wel en niet mag (geen verf, geen tape, geen meubels ervoor) scheelt veel storingen.
• Neem melders mee in uw PvE – In het programma van eisen voor nieuwbouw of verbouw kunt u vastleggen dat melders op vaste, goed bereikbare plekken komen. Dat voorkomt dat ze later worden weggewerkt.
• Doe periodieke inspecties – Tijdens het maandelijkse of kwartaalonderhoud controleert u of alle melders zichtbaar en bereikbaar zijn. Dat staat vaak al in het onderhoudscontract.
• Gebruik digitale rapportage – Met een digitaal logboek ziet u direct welke melders een storing hebben gegeven en of die is opgelost. Dat maakt het beheer een stuk eenvoudiger.

Een praktijkvoorbeeld

Onlangs kregen we een storingmelding van een zorginstelling. Een rookmelder in een gang gaf al dagen een foutcode.

Ter plaatse bleek dat er een schilderij voor de melder was gehangen. De melder kon geen lucht meer aanzuigen. Het schilderij was er geplaatst tijdens een verbouwing, en niemand had eraan gedacht dat de melder erachter zat. Een half uurtje werk: melder verplaatsen, schilderij ophangen, storing wissen.

Maar zonder die storing was de melder gewoon blind gebleven. Dat vind ik trouwens een mooi voorbeeld van hoe kleine dingen grote gevolgen kunnen hebben.

Tot slot

Een afgedekte melder is geen ramp, maar wel een risico. Het is een storing die u serieus moet nemen.

Of het nu gaat om een rookmelder, handbrandmelder of een camera in uw beveiligingssysteem: elk onderdeel moet vrij kunnen werken. Heeft u vragen over een specifieke situatie in uw gebouw?

Neem dan contact met ons op. We denken graag mee, zonder poespas.