Wat gebeurt er na een alarmmelding?

Een alarm gaat af. In een kantoorpand, een winkel of een magazijn.

Wat er daarna gebeurt, bepaalt of het een loos alarm blijft of dat er echt iets aan de hand is.

En of de schade beperkt blijft. Het klinkt simpel, maar in de praktijk ziet u dat de ketting van melding naar opvolging nogal eens hapert. Niet omdat de techniek niet deugt, maar omdat de afspraken vooraf niet helder zijn.

Wij merken dat dagelijks. Een brandmeldinstallatie die netjes een signaal naar de meldkamer stuurt, maar waarbij niemand weet wie de sleutel heeft van de hoofddeur. Of een inbraakdetectie die 's nachts afgaat, maar de sleutelhouder is niet bereikbaar. Dan sta u als installateur met een werkende installatie, maar een falend proces. Daarom leggen we hier uit wat er na een alarmmelding gebeurt – en waar u als gebouweigenaar of beheerder op moet letten.

Van detectie tot melding

Het begint bij een detector die iets waarneemt: rook, een opengebroken deur, een glasbreuk. Die detector stuurt een signaal naar de centrale – een brandmeldcentrale of inbraakcentrale.

Die centrale verwerkt het signaal en geeft een alarm. Bij een doorgemelde installatie wordt dat alarm automatisch doorgestuurd naar een meldkamer van een particuliere alarmcentrale (PAC) of naar de regionale meldkamer van de brandweer (bij brandmeldinstallaties die onder het Bbl vallen). Wat veel mensen niet weten: niet elke installatie is verplicht om door te melden.

Of een brandmeldinstallatie moet worden aangesloten op de brandweer, hangt af van de gebruiksfunctie, de oppervlakte, de bezetting en het programma van eisen.

Het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving) geeft de kaders, maar het bevoegd gezag (de gemeente) bepaalt uiteindelijk wat er in uw situatie geldt. Wij adviseren altijd om dat vooraf goed uit te zoeken, want achteraf een meldkamer aansluiten is duurder en ingewikkelder.

De meldkamer neemt over

Zodra de meldkamer een alarmsignaal ontvangt, start de alarmopvolging. Bij een inbraakalarm wordt eerst geprobeerd telefonisch contact te krijgen met de sleutelhouder(s) die op de lijst staan.

Dat is vaak de eerste stap: bellen om te checken of het een loos alarm is. Kan de sleutelhouder niet worden bereikt, of geeft die aan dat er niets aan de hand is? Dan wordt er een surveillancewagen gestuurd om ter plaatse te kijken. Bij een brandmelding ligt dat anders.

Daar wordt direct de brandweer gealarmeerd, tenzij het een zogenaamd 'dubbel alarm' is dat eerst door een centrale wordt geverifieerd. Maar ook dan moet er iemand ter plaatse zijn om de brandweer binnen te laten. En dat is precies waar het vaak misgaat.

De rol van de sleutelhouder

De sleutelhouder is degene die bij een alarm naar het pand gaat om de hulpdiensten toegang te geven. Dat klinkt eenvoudig, maar het is een verantwoordelijke taak.

De sleutelhouder moet binnen een bepaalde tijd ter plaatse kunnen zijn – vaak staat daar een maximale aanrijtijd in het contract met de meldkamer of de verzekeraar.

En hij of zij moet weten hoe de installatie werkt: hoe u een alarm herstelt, hoe u de centrale bedient, en wat te doen bij brandalarm buiten openingstijd. Wat ons opvalt, is dat veel organisaties één sleutelhouder aanwijzen, zonder back-up. Als die niet bereikbaar is, sta u met lege handen.

Wij adviseren altijd minimaal twee, liefst drie sleutelhouders, met een duidelijke volgorde. En zorg dat hun contactgegevens actueel zijn bij de meldkamer.

Wat doet een sleutelhouder bij aankomst?

Een verouderd telefoonnummer is de meest voorkomende oorzaak van vertraging. De sleutelhouder voert eerst een externe controle uit: zijn er zichtbare tekenen van inbraak of schade? Pas daarna gaat hij naar binnen, bij voorkeur niet alleen. Bij een brandmelding wacht hij op de brandweer en wijst hij de weg.

Bij een inbraakalarm wacht hij op de surveillance of de politie. Het is belangrijk dat de sleutelhouder geen risico neemt – lees hoe alarmopvolging buiten werktijd werkt, want een alarm is geen uitnodiging om zelf te gaan speuren.

Wat gebeurt er met de installatie na een alarm?

Na een alarm moet de installatie worden gereset. Dat klinkt simpel, maar bij een brandmeldinstallatie moet u weten welke detector het alarm heeft gegeven en of de oorzaak is verholpen.

Soms is het een vals alarm door stoom of stof, maar soms is er echt iets aan de hand.

Wij zien regelmatig dat een installatie na een alarm dagenlang in storing staat omdat niemand de resetprocedure kent. Dat is niet alleen vervelend, maar ook onveilig: bij een volgende melding werkt de installatie dan niet goed. Daarom hoort bij een goede alarmopvolging ook een logboek.

Daarin noteert u wat er is gebeurd, wie er is geweest, wat de oorzaak was en of er onderhoud nodig is. Dat logboek is niet alleen handig voor uzelf, maar ook voor de installateur en de verzekeraar. Bij een controle achteraf – bijvoorbeeld na een brand – wil men kunnen zien dat de installatie goed heeft gewerkt en dat de opvolging correct is verlopen.

Periodiek onderhoud en beheer

Een alarminstallatie is geen 'plaats en vergeten'-systeem. Zeker bij brandmeldinstallaties schrijft het Bbl voor dat u periodiek onderhoud moet laten uitvoeren volgens de geldende normen (NEN 2654 voor inbraak, NEN 2535 voor brand).

Maar ook bij inbraak- en CCTV-systemen is regelmatig onderhoud nodig om storingen te voorkomen. Een detector die niet wordt schoongemaakt, geeft eerder loos alarm. Een accu die versleten is, zorgt dat de installatie bij stroomuitval niet werkt.

Wij voeren dat onderhoud uit, maar we zien ook dat veel gebouweigenaren het onderschatten.

Ze hebben een mooie installatie laten plaatsen, maar vergeten dat die jaarlijks gecontroleerd moet worden. En dan is het opeens een probleem als de verzekeraar bij een schadeclaim vraagt naar het onderhoudsrapport. Het is niet alleen een kwestie van veiligheid, maar ook van aantoonbaarheid.

Praktische tips voor een soepele alarmopvolging

• Zorg voor actuele contactgegevens van alle sleutelhouders bij de meldkamer. Check dit minstens één keer per jaar.
• Maak duidelijke afspraken over wie er belt bij een alarm, wie er gaat, en wat de procedure is bij geen gehoor.
• Test de installatie regelmatig – niet alleen de techniek, maar ook de opvolging. Laat een sleutelhouder een keer oefenen met een melding.
• Houd een logboek bij van alle meldingen, storingen en onderhoud. Digitaal of op papier, als het maar traceerbaar is.
• Stem af met uw installateur over de juiste instellingen van de centrale. Soms is het beter om een alarm eerst te laten verifiëren voordat de hulpdiensten worden gealarmeerd.

Eerlijk gezegd: de meeste problemen ontstaan niet door slechte apparatuur, maar door gebrekkige afspraken.

Een alarminstallatie is een hulpmiddel, geen oplossing op zich. Het gaat om de combinatie van techniek, mensen en procedures. En dat is precies waar wij als beveiligingstechnisch bedrijf dagelijks mee werken.

Heeft u vragen over uw eigen alarmopvolging of wilt u weten of uw installatie voldoet aan de huidige eisen? Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag mee, zonder verkooppraatjes.