December is voor veel winkels de drukste periode van het jaar. Extra voorraad, tijdelijke displays, kerstversiering en meer bezoekers dan normaal.
▶Inhoudsopgave
Dat vraagt om een andere blik op brandveiligheid. Wat in januari goed werkt, kan in december zomaar een risico worden. Wij lopen dagelijks in winkels, magazijnen en winkelcentra, en zien telkens weer dezelfde punten waar het misgaat. Tijd om die eens op een rij te zetten.
Wat verandert er in december?
In de praktijk komt er in december veel bij. Denk aan extra stellingen met seizoensproducten, kerstbomen, slingers, verlichting en tijdelijke pashokjes.
Ook het aantal mensen in de winkel neemt flink toe. Dat heeft direct invloed op de veiligheid: vluchtroutes raken sneller geblokkeerd, elektrische installaties worden zwaarder belast en brandbare materialen liggen dichter bij elkaar.
Wat ons opvalt, is dat veel winkeliers de tijdelijke aanpassingen zien als 'even voor een maandje'. Maar een nooduitgang die tijdelijk geblokkeerd staat, is gewoon een risico. Of die blokkade nu een dag duurt of een maand.
Regels en normen: waar moet u aan denken?
De brandveiligheidseisen voor winkels worden bepaald door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Dat stelt onder andere eisen aan vluchtwegen, brandmeldinstallaties en ontruimingsalarminstallaties. Of u een brandmeldinstallatie nodig heeft, hangt af van de gebruiksfunctie, de oppervlakte, de bezetting en het programma van eisen. Het bevoegd gezag (de gemeente) beoordeelt dat per situatie.
Daarnaast zijn er NEN-normen die de technische uitvoering beschrijven. Voor brandmeldinstallaties is dat NEN 2535, voor ontruimingsalarminstallaties NEN 2575.
Die normen zijn leidend voor het ontwerp, de installatie en het onderhoud.
In december is het verstandig om te controleren of uw installatie nog voldoet aan de actuele situatie. Een extra stelling kan bijvoorbeeld betekenen dat een melder minder goed bereikbaar is, of dat de dekking van een ontruimingsinstallatie niet meer toereikend is.
Praktische punten om voor de feestdagen te checken
Vluchtroutes en nooduitgangen
Kijk kritisch naar elke vluchtroute. Zijn er tijdelijk dozen, etalagepoppen of kerstbomen neergezet die de doorgang versmallen?
Brandmeldinstallatie en ontruimingsalarm
Zijn nooduitgangen van buitenaf nog goed bereikbaar? En hangen er nog sloten of kettingen op deuren die als vluchtweg dienen? Dat laatste komt vaker voor dan u denkt.
Elektrische installaties
Test of alle melders en handbrandmelders goed bereikbaar zijn. Tijdelijke wanden of grote kerstbomen kunnen een melder aan het zicht onttrekken.
Ook de ontruimingsinstallatie moet hoorbaar zijn boven de decemberdrukte uit. Als u extra geluidsbronnen heeft (muziek, omroep), kan het nodig zijn om het volume of het aantal luidsprekers aan te passen.
Brandbare materialen
Extra verlichting, kerstverlichting en tijdelijke apparatuur zorgen voor een hogere belasting. Steekproefsgewijs controleren of stopcontacten en verlengsnoeren niet overbelast raken, is eenvoudig te doen. Gebruik bij voorkeur gecertificeerde kerstverlichting en vermijd het aan elkaar rijgen van meerdere stekkerdozen. Kerstbomen, kransen, slingers en verpakkingsmateriaal zijn vaak brandbaar.
Houd ze uit de buurt van warmtebronnen, zoals spots, verwarming en nooduitgangen. Een echte kerstboom droogt snel uit en wordt dan extra brandgevaarlijk. Overweeg een brandvertragende behandeling of kies voor een kunstboom met brandvertragende eigenschappen.
Onderhoud en logboek: aantoonbaar veilig
Een brandmeldinstallatie moet periodiek worden onderhouden volgens de geldende norm. Dat is niet alleen een verplichting, het is ook de manier om achteraf aan te kunnen tonen dat u uw verantwoordelijkheid heeft genomen.
Wij adviseren om voor de drukke periode een extra controle in te plannen.
Zo weet u zeker dat alles werkt, en heeft u de rapportage paraat mocht de brandweer of verzekeraar vragen stellen. Het bijhouden van een logboek is daarbij essentieel. Noteer storingen, testen en onderhoudsmomenten.
Dat klinkt misschien als administratie, maar het voorkomt discussie achteraf. En in december, met alle drukte, is het snel gebeurd dat een storing even wordt genegeerd. Leg het vast, los het op, en ga verder.
Wat wij in de praktijk tegenkomen
Eerlijk gezegd zien wij elk jaar wel een winkel waar de brandmeldinstallatie niet is aangepast aan de tijdelijke indeling. Of waar een nooduitgang is dichtgezet met een rek vol aanbiedingen.
Meestal niet uit onwil, maar omdat men er simpelweg niet aan denkt.
December is hectisch, en veiligheid schuift dan makkelijk naar de achtergrond. Daarom is het goed om voor de feestdagen te zorgen voor veilig voorraadbeheer in de retail. Maak samen met uw facilitair manager of een technisch specialist een rondgang door uw pand.
Kijk naar wat er anders is dan normaal, en vraag uzelf af: is dit nog veilig? Als het antwoord 'misschien' is, dan is het tijd om in te grijpen.
Tot slot
Brandveiligheid in december draait om vooruitkijken. Een paar kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken.
Heeft u vragen over uw brandmeldinstallatie, ontruimingsalarm of de inrichting van vluchtroutes?
Neem dan gerust contact met ons op. Wij denken graag mee, zonder poespas.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de brandveiligheidseisen voor winkels in december?
Bij RH Beveiligingstechniek zien we dat de toename van voorraad, kerstversiering en bezoekers in december de brandveiligheid in de winkelruimte kan beïnvloeden. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt eisen aan vluchtwegen, brandmeldinstallaties en ontruimingsalarminstallaties.
Welke normen zijn relevant voor brandveiligheid in winkels?
Wij adviseren om in december de bereikbaarheid van nooduitgangen en melders te controleren, en de dekking van de installaties te beoordelen.
Hoe controleer ik of mijn brandmeld- en ontruimingsinstallatie nog voldoet aan de eisen?
De technische uitvoering van brandmeld- en ontruimingsalarminstallaties wordt beschreven in NEN-normen. NEN 2535 is relevant voor brandmeldinstallaties, en NEN 2575 voor ontruimingsalarminstallaties. Wij zorgen ervoor dat onze installaties voldoen aan de actuele eisen van deze normen, zodat uw winkel veilig blijft.
Wat moet ik doen als een nooduitgang tijdelijk geblokkeerd wordt?
In december is het verstandig om de bereikbaarheid van melders en handbrandmelders te controleren. Tijdelijke wanden of kerstbomen kunnen deze onzichtbaar maken. Ook de geluidsproductie van de ontruimingsinstallatie is belangrijk; zorg ervoor dat deze boven de decemberdrukte uitsteekt. Een tijdelijk geblokkeerde nooduitgang vormt een significant risico.
Wij adviseren om deze blokkade direct te verwijderen en de vluchtroutes vrij te houden.
Wat is het belang van een brandmeldinstallatie in een winkel?
Het is cruciaal om te voldoen aan de eisen van het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) en de NEN-normen. Een brandmeldinstallatie is essentieel voor het vroegtijdig signaleren van brand.
Wij adviseren om de installatie regelmatig te laten controleren en te onderhouden, zodat de melders altijd goed functioneren en de juiste signalen afgeven. Dit geeft uw medewerkers en bezoekers de tijd om veilig te evacueren.