Wat doet u na een ongewenst ontruimingsalarm?

Een ontruimingsalarm dat afgaat zonder dat er brand is. Het gebeurt vaker dan u denkt.

Stof uit werkzaamheden, een verbrande toast in de bedrijfskantine, een melder die los zit.

Op zich geen ramp, maar de impact is groter dan veel mensen beseffen. Uw gebouw liep leeg, de brandweer kwam mogelijk ter plaatse, en de bedrijfsvoering lag stil. Wat nu? Wij merken in de praktijk dat de opvolging van een ongewenst alarm vaak blijft hangen in het resetten van de centrale en verder niets.

Dat is een gemiste kans. Juist ná zo’n gebeurtenis kunt u structurele verbeteringen doorvoeren, vastleggen wat er gebeurde en voldoen aan uw verplichtingen vanuit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Want een brandmeldinstallatie is geen apparaat dat u alleen laat werken.

Direct na het alarm: check, reset, registreer

De eerste stap is simpel: stel vast waaróm het alarm afging. De melding op de brandmeldcentrale (BMC) geeft een locatie en een meldergroep.

Ga ter plekke kijken. Was het een handmelder die per ongeluk werd ingedrukt?

Een rookmelder in een ruimte waar net werd gelast? Of een storing in de bekabeling? Pas nadat u de oorzaak hebt gevonden en onschadelijk gemaakt, reset u de installatie.

Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk zien we regelmatig dat centraals worden gereset zonder dat iemand de melder heeft gecontroleerd. De volgende dag gebeurt hetzelfde opnieuw.

Leg het alarm vast in uw logboek. Dat is geen vrijblijvend boekje. De beheerder van de installatie – vaak de eigenaar of gebruiker van het gebouw – is verantwoordelijk voor een actueel logboek waarin alle meldingen, storingen en onderhoudshandelingen worden bijgehouden. De eisen hiervoor staan in NEN 2654, maar in de basis komt het neer op: datum, tijd, melder, oorzaak, maatregel.

Melding bij de verzekeraar en bevoegd gezag

Soms moet u het alarm melden bij de gemeente of de omgevingsdienst.

Dat hangt af van de gebruiksfunctie van uw gebouw, de bezetting en de afspraken in de omgevingsvergunning. Geen vaste drempel, maar wel een punt om na te vragen bij uw installateur of beheerder. Ook uw verzekeraar kan een melding verlangen, zeker als de brandweer is uitgerukt.

In de praktijk blijkt dat veel organisaties dit onderschatten en later problemen krijgen bij schadeafhandeling. Wat mij opvalt: bij ongewenste alarmen denken mensen vaak dat het een interne kwestie is.

Maar de installatie is onderdeel van de brandveiligheidsvoorzieningen van het gebouw. Bevoegd gezag kan bij een herhaaldelijk vals alarm handhaven en bijvoorbeeld een last onder dwangsom opleggen.

Voorkomen is beter dan achteraf uitleggen.

Waarom een ongewenst alarm structureel aanpakken

Eén keer een foutalarm kan gebeuren. Drie keer in een maand wijst op een probleem. Denk aan een melder die niet geschikt is voor de omgeving – een rookmelder in een stoffige werkplaats, een hittemelder die te dicht bij een oven hangt – of aan een installatie die niet goed is ingeregeld.

Ook een verouderde centrale of een bekabeling die storing geeft door vocht kan de boosdoener zijn.

Wij adviseren om bij elk ongewenst alarm een korte analyse te doen. Neem de tijd om de omstandigheden te noteren.

Is het een patroon? Komt het op vaste tijdstippen voor? Dan kunt u met uw installateur of onderhoudspartner bespreken of een aanpassing nodig is.

Het logboek als basis voor preventie

Soms is het een kwestie van een ander type melder plaatsen, of de gevoeligheid aanpassen (binnen de marges van de norm).

Soms is een herindeling van de meldergroepen nodig om te voorkomen dat een klein incident het hele gebouw laat ontruimen. Een goed bijgehouden logboek is meer dan een administratieve verplichting. Het is een instrument waarmee u aantoont dat u de installatie beheert en dat u bij herhaling actie onderneemt. Bij een controle door de brandweer of een inspectie van uw verzekeraar wordt het logboek ingezien.

Als het leeg is of niet wordt bijgewerkt, geeft dat een slecht beeld. Niet omdat er direct een boete volgt, maar omdat het vragen oproept over de borging van uw brandveiligheid.

Digitale rapportage kan hierbij helpen. In plaats van een papieren map kunt u werken met een systeem dat meldingen automatisch vastlegt en trendanalyses maakt.

Bij RH Beveiligingstechniek bieden we die mogelijkheid, maar ook als u een andere installateur heeft, is het de moeite waard om te vragen naar een digitale oplossing.

Periodiek onderhoud is geen zekerheid, maar wel uw plicht

Een brandmeldinstallatie moet periodiek worden onderhouden volgens de richtlijnen van NEN 2654. Dat is niet alleen een aanbeveling van de fabrikant; het Bbl stelt eisen aan het in stand houden van de installatie.

Concreet betekent het dat u een onderhoudscontract heeft met een erkend bedrijf, dat jaarlijks of halfjaarlijks de installatie controleert, test en schoonmaakt. Let op: onderhoud is geen zekerheid dat er nooit een ongewenst alarm optreedt. Wel vermindert het de kans aanzienlijk, en het voorkomt discussie achteraf.

Als blijkt dat u geen onderhoud liet uitvoeren en er ontstaat een storing die leidt tot een vals alarm of – erger – een uitval bij een echte brand, dan kan dat gevolgen hebben voor de verzekeringsdekking en uw aansprakelijkheid.

Wat ons betreft is een onderhoudsrapport een document dat u serieus neemt. Lees het, bewaar het, en als er aanbevelingen in staan, voer ze dan uit. Niet volgende maand, maar nu.

Hoe voorkomt u herhaling?

De beste aanpak is: leer van het alarm. Kijk kritisch naar de installatie en het gebruik van het gebouw.

Veel ongewenste alarmen ontstaan door menselijk handelen: medewerkers die niet weten dat een handmelder geen kapstok is, schoonmaakpersoneel dat per ongeluk een detector raakt, of verbouwingen waarbij stof vrijkomt. Een korte instructie of een sticker op de melder kan al helpen. Voor technische oorzaken is het zinvol om te inventariseren of de melders op de juiste plaats hangen.

Een rookmelder boven een koffiehoek? Dan gaat die bij elke verse pot af.

Een hittemelder in een ruimte met hoge temperaturen? Die moet een ander type hebben. Dit soort aanpassingen vraagt om maatwerk, maar voorkomt veel frustratie. Wij merken dat installateurspartners en facilitair managers hierin goed kunnen samenwerken.

De installateur kent de normen en het technisch functioneren; de beheerder kent het dagelijkse gebruik. Samen komt u tot een betrouwbare alarminstallatie voor uw MKB-bedrijf die werkt.

Tot slot

Een ongewenst ontruimingsalarm in uw zorglocatie is vervelend, maar biedt ook een kans om uw brandveiligheid te verbeteren. Door het alarm serieus te nemen, het te registreren en de oorzaak aan te pakken, voorkomt u herhaling én voldoet u aan uw verplichtingen.

Heeft u vragen over de opvolging van een alarm, onderhoud van uw installatie of het bijwerken van uw logboek?

Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag mee – zonder direct een offerte te pushen.